Mersin Breaks Ground on Massive Müftü River Life Valley Project

July 16, 2026 tarihinde Mersin Büyükşehir Belediyesi (Mersin Büyükşehir Belediyesi), heyecanla beklenen Müftü Deresi Yaşam Vadisi Projesi’nin (Müftü Deresi Yaşam Vadisi Projesi) ilk etabının temelini resmen attı. Doğayı doğrudan kent merkezine taşımak üzere tasarlanan geniş bir ekolojik koridor oluşturacak bu dev projenin, kent tarihinin en büyük ve en köklü dönüşüm sağlayan kentsel yeşillendirme çalışmalarından biri olması bekleniyor. Fen İşleri Dairesi Başkanlığı (Fen İşleri Dairesi Başkanlığı) koordinasyonunda ekipler ve iş makineleri, hafriyat ve zemin tesviye çalışmalarına başlamak üzere sahaya indi. Mersinliler için bu temel atma töreni, ailelerin güvenli bir ortamda dinlenip eğlenebileceği, spor yapabileceği ve doğayla buluşabileceği erişilebilir, nitelikli kamusal alanlar oluşturma yönündeki önemli bir belediye taahhüdünün hayata geçirilmesini temsil ediyor.

Müftü Deresi Yaşam Vadisi Projesi, dere güzergâhı boyunca toplam 1,539,000 metrekarelik (yaklaşık 1,500 dönüme eşdeğer) bir alana yayılan son derece kapsamlı bir çalışma. Belediye, uygulamanın verimli biçimde yürütülmesini ve kaynakların etkin yönetilmesini sağlamak amacıyla projeyi üç ayrı etaba ayırdı. Çalışmalarına yeni başlanan ilk etap, genel planın 190,000 metrekarelik geniş bir bölümünü kapsıyor ve 2.2 kilometrelik bir koridor boyunca uzanıyor. Bu ilk etap, güneydeki işlek Gazi Mustafa Kemal (GMK) Bulvarı’ndan başlayarak dere kıyıları boyunca kuzeye doğru ilerliyor ve Hüseyin Okan Merzeci Bulvarı’nın yaklaşık 400 metre kuzeyinde sona eriyor. Derenin bu kritik kesimi, kentin en yoğun nüfuslu yerleşim alanlarından bazılarının içinden geçtiği için burada yapılacak iyileştirmeler bölge sakinleri açısından büyük önem taşıyor.

Tarihsel Bir Vizyon: 1938 Jansen Planı’ndan Günümüzde Hayata Geçirilmesine

Bu temel atma töreninin önemini tam olarak kavrayabilmek için Mersin’deki kent planlamasının uzun ve karmaşık geçmişine bakmak gerekiyor. Tarihsel olarak Efrenk Deresi adıyla da bilinen Müftü Deresi’nin planlı bir yeşil koridora dönüştürülmesi, yaklaşık doksan yıldır kentin hayali. Bu fikir ilk kez 1938 yılında “Jansen Planı”nın temel bileşenlerinden biri olarak ortaya atıldı. Bu nazım plan, dönemin belediye yönetiminin kentin ilk modern imar planını hazırlamak üzere Mersin’e davet ettiği ünlü Alman mimar ve şehir plancısı Hermann Jansen tarafından geliştirildi. “Bahçe Şehir” hareketinin savunucularından olan Jansen, büyüyen liman kentinin ekolojik akciğerleri işlevini görecek, dere boyunca uzanan bütünlüklü bir yeşil aks öngörüyordu. Ancak sonraki on yıllar boyunca bu iddialı vizyon; yerel yönetimlerin değişen öncelikleri, hızlı ve plansız kentleşme ve finansman yetersizliği nedeniyle geri planda kalarak büyük ölçüde kâğıt üzerinde kaldı.

Yıllar içinde Jansen Planı’nın dereye ilişkin vizyonunun hayata geçirilememesi, kaçırılan fırsatların simgesi hâline geldi; yerel belediye yönetimleri de dere kıyılarını bakımsız bırakmakla sık sık eleştirildi. Son yıllarda proje, yoğun siyasi çekişmelerden de payını aldı; özellikle Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer ile eski Akdeniz Belediye Başkanı M. Mustafa Gültak arasındaki siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle durma noktasına geldi. Bu siyasi tıkanıklık, bölge sakinleri ve sivil toplum kuruluşları arasında hayal kırıklığı yarattı. Sivil toplum kuruluşları (STK’lar) ve mahalle grupları, projenin yeniden gündeme alınması için dönem dönem harekete geçerek kampanyalar düzenledi. Müftü Deresi’nin yeniden canlandırılmasını, kent merkezinin kalbine manzaralı, su odaklı kamusal alanlar kazandırma potansiyeli nedeniyle sıklıkla “Mersin’i Venedik yapacak” bir hayal projesi olarak nitelendirdiler.

Onlarca yıllık bir plandan fiilî inşaat aşamasına geçiş, bürokratik ve hukuki açıdan yoğun bir çalışma gerektirdi. Belediye Başkanı Vahap Seçer, yerel seçim kampanyalarında Life Valley projesini hayata geçirmeyi başlıca vaatlerinden biri olarak öne çıkardı; uzun süredir devam eden imar anlaşmazlıklarını çözme ve gerekli planlama çalışmalarını tamamlama sözü verdi. Başkan Seçer, March 2026 tarihinde belediye bürokratlarıyla birlikte ilk etap için planlanan güzergâhta kapsamlı bir saha incelemesi gerçekleştirdi. Bu ziyaret sırasında, uzun süredir devam eden tapu ve imar düzenleme çalışmalarının nihayet tamamlandığını ve daha önce ilerlemeyi geciktiren sorunların çözüldüğünü duyurdu. Başkan Seçer o dönemde sahadaki çalışmaların başlaması için June 2026 tarihini hedefliyordu. Küçük teknik düzenlemeler başlangıç tarihini birkaç hafta ertelemiş olsa da hafriyat ekiplerinin July 16, 2026 tarihinde resmen sahaya inmesi, projede yıllardır süren tıkanıklığın kesin olarak sona erdiğini gösterdi.

Spor, Rekreasyon ve Coğrafi Engellerin Aşılması

Belediye, 190,000 metrekarelik ilk etapta sağlıklı ve aktif yaşamı teşvik etmek üzere tasarlanmış, son derece modern bir spor ve rekreasyon altyapısı inşa ediyor. Su kenarı boyunca uzanacak, kullanım amaçlarına göre ayrılmış kesintisiz yollar arasında, her ikisi de uluslararası güvenlik standartlarına uygun olarak inşa edilen 2,175 metre uzunluğunda bir bisiklet yolu ve 645 metre uzunluğunda bir koşu parkuru yer alacak. Proje, Mersin'in küçük sakinleri için toplam 2,070 metrekarelik bir alanı kaplayan üç modern çocuk oyun alanı içeriyor. Ayrıca, gençlere ve yetişkinlere kapsamlı spor olanakları sunmak amacıyla bu etapta tam donanımlı iki açık hava spor alanına (spor alanları) yer verilecek. Bu olanaklarla kentin kalbinde ücretsiz ve herkesin erişebileceği bir sağlık koridoru oluşturulması, her yaştan kent sakininin açık havada fiziksel aktiviteye teşvik edilmesi amaçlanıyor.

İlk etabın başlıca hedeflerinden biri, ulaşım bağlantılarını güçlendirmek ve derenin oluşturduğu fiziksel ayrımı ortadan kaldırmaktır. Müftü Deresi, tarih boyunca merkez ilçeler Yenişehir, Toroslar ve Akdeniz arasında coğrafi bir engel oluşturmuştur. Bu ayrımı aşmak amacıyla inşaat planında, dere üzerindeki geçiş altyapısının kapsamlı biçimde yenilenmesi öngörülmektedir. Belediye ekipleri, kullanım ömrünü tamamlamış ve artık güncel güvenlik standartlarını karşılamayan iki eski yaya köprüsünü yıkarak yenileriyle değiştirecektir. Bunların yerine, yayalar ve bisikletliler için güvenli ve estetik bir geçiş sağlayacak, modern mimariye sahip iki yeni yaya köprüsü inşa edilecektir. Ayrıca, kesintisiz trafik akışını sağlamak ve doğu ile batı kıyılarındaki yerleşim alanlarını birbirine daha iyi bağlamak amacıyla büyük bir yeni taşıt köprüsü de inşa edilmektedir.

Çevre Dostu Sulama ve Akıllı Su Altyapısı

Müftü Deresi Yaşam Vadisi Projesi'nin belirleyici özelliklerinden biri, ekolojik sürdürülebilirliğe ve ileri çevre mühendisliği uygulamalarına verdiği büyük önemdir. Belediyenin planlama ekipleri, beton ağırlıklı geleneksel bir park düzenlemesi yerine, gelişmiş ve çevre dostu bir su yönetim sistemini projeye entegre etmiştir. Müftü Deresi'nin bol su taşıdığı yağışlı dönemlerde, belediyenin sistemleri fazla suyu toplayarak özel olarak tasarlanmış 470 metreküp kapasiteli bir yer altı su deposuna yönlendirecektir. Toplanan yağmur suyu ve yüzey akış suları özenle muhafaza edilecek; sıcak ve kurak yaz aylarında vadi boyunca uzanan geniş çim alanları, ağaçları ve çalıları sulamak için kullanılacaktır. Böylece döngüsel ve kendi kendini sürdürebilen bir su kaynakları döngüsü sağlanacaktır.

Bu proaktif su yönetimi stratejisi, iklim değişikliğinin Turkiye (Turkey)’nin Akdeniz kıyılarında yol açtığı ve giderek artan zorluklar karşısında büyük önem taşıyor. Mersin’de yaz aylarında sıkça yaşanan şiddetli sıcak hava dalgaları ve uzun süreli kuraklıklar, yerel su kaynakları üzerinde ciddi baskı oluşturuyor. Belediye, su depolama rezervuarına bağlı akıllı ve otomatik sulama ağları kullanarak kentin içme suyu altyapısına ek yük getirmeden parkın yemyeşil bitki örtüsünü sağlıklı ve canlı tutabiliyor. Bu yaklaşım, yerel ekosistemleri korurken nitelikli kamusal alan ve olanaklar sunmak için belediyelerin altyapı ve çevre düzenleme çalışmalarına iklime dayanıklı uygulamaları nasıl entegre edebileceğini gösteren, son derece ileri görüşlü bir uyum önlemi niteliği taşıyor.

Life Valley projesinin ilk etabına yönelik peyzaj planıyla yaklaşık 50,000 metrekarelik yeni aktif yeşil alan oluşturulması hedefleniyor. Belediyenin bahçecilik uzmanları, kuraklığa dayanıklı ağaçlar, çalılar ve çok yıllık çiçekler de dahil olmak üzere Akdeniz’e özgü bitki türlerinden zengin bir seçki hazırladı. Mersin’in toprak koşullarına ve aşırı sıcaklıklarına doğal olarak uyum sağlamış bu yerel türler, bitkilerin hayatta kalma oranını yükseltirken uzun vadeli bakım maliyetlerini de azaltıyor. Oluşturulacak bu geniş yeşil örtü; kentsel ısı adası etkisiyle mücadelede, havadaki partikül maddelerin süzülmesinde ve kent merkezinin genel mikroiklimini iyileştiren serin, gölgelik bir vaha sunulmasında hayati rol oynayacak.

Daha Yeşil, Daha Dayanıklı Bir Mersin İçin Yol Haritası

Vadinin tasarımında ruhsal esenliğe, huzur içinde dinlenmeye ve toplumsal bütünleşmeye de büyük önem veriliyor. Ziyaretçilere doğayla baş başa kalabilecekleri ve doğal çevrenin güzelliklerini takdir edebilecekleri alanlar sunmak amacıyla, dere koridoru boyunca manzaraya hâkim stratejik yüksek noktalara toplam 21 seyir terası yerleştirildi. Bu manzara terasları, geniş kamusal meydanlar ve konforlu oturma alanlarıyla birlikte, herkesi kucaklayan açık hava oturma odaları olarak tasarlandı. Fen İşleri Dairesi Başkanı Serdar Gökpınar, nihai planın yıllar süren titiz mühendislik çalışmalarının, çevresel etki değerlendirmelerinin ve halkla yapılan istişarelerin ürünü olduğunu vurguladı. Belediyenin “Kent Katılımı Buluşmaları” (Kent Katılım Toplantıları) kapsamında yerel sivil toplum kuruluşları, mühendis ve mimar odaları, mahalle temsilcileri ve akademik uzmanlar görüş ve önerilerini paylaşmaya davet edildi. Bu katılımcı planlama süreci, projenin yerel halkın gerçek ihtiyaçlarına yanıt vermesini ve derenin tarihî ve ekolojik kimliğine saygı göstermesini sağladı.

Müftü Deresi Yaşam Vadisi Projesi'nin başlaması, tek başına bir gelişme değil; çok daha kapsamlı ve eşgüdümlü bir kentsel gelişim stratejisinin öncü girişimlerinden biri. Aynı zamanda Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Başkanlığı görevini de yürüten Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer'in liderliğinde belediye, 2026 yılı için “Mega Summer” (Mega Yaz) kampanyasını başlattı. Bu kapsamlı yatırım programı, toplu taşıma, belediye altyapısı, kültür tesisleri ve sosyal konut alanlarındaki acil ihtiyaçlara yanıt vermek üzere Mersin'in 13 ilçesinin tamamında 15 büyük stratejik projeyi hayata geçiriyor. Yaşam Vadisi projesi ise bu ekolojik ve kentsel dönüşümün en gözde yatırımı olarak öne çıkıyor.

Müftü Deresi projesi, Başkan Seçer’in başta Toroslar olmak üzere merkez ilçeler için verdiği diğer önemli vaatlerle de yakından bağlantılı. Başkan Seçer, 2025’in sonlarında ilçe idari birimlerine yaptığı ziyaretlerde, bölgedeki yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla tasarlanan üç büyük “mega” projeyi öne çıkardı: Müftü Deresi Yaşam Vadisi, 2026’da başlaması planlanan geniş kapsamlı Sosyal Konut Projesi ve bölgedeki hastaneleri birbirine bağlayacak büyük bir raylı ulaşım sistemi (Raylı Sistem/Tramvay). Ayrıca Yaşam Vadisi, ilerleyen dönemde Müftü ve Mezitli derelerinin denize döküldüğü noktalar arasında 8 kilometrelik kumlu bir sahil ve halka açık rekreasyon koridoru oluşturmayı amaçlayan “Plaj Mersin” projesiyle de birleşecek. Bu ağ tamamlandığında, bölge sakinleri Toroslar’ın kuzey kesimlerinden yola çıkıp Müftü Deresi’nin doğal güzelliklerle çevrili kıyıları boyunca yürüyerek veya bisikletle kesintisiz biçimde doğrudan Akdeniz kıyısındaki tam donanımlı bir halk plajına ulaşabilecek.

İş makineleri Müftü Deresi’nin kıyılarını yeniden şekillendirmeye devam ederken, Mersinliler kentlerinin fiziksel dönüşümüne anbean tanıklık ediyor. Yeterince değerlendirilmeyen, bakımsız bir su kanalının canlı, ekolojik açıdan gelişmiş bir “Yaşam Vadisi”ne dönüşmesi, Mersin’in geleceğin dirençli ve yeşil kentlerinden biri olma yolculuğunda önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor. Halk sağlığına, iklim değişikliğine uyuma ve kapsayıcı kamusal alanlara öncelik veren proje, Türkiye genelinde belediyelerin planlama çalışmaları için yüksek bir standart ortaya koyuyor. Önümüzdeki aylarda Mersinli aileler, hareketli metropollerinin tam kalbinde açılacak etkileyici bir doğal yaşam alanına kavuşacak; gelecek nesillere de kalıcı bir yeşil miras bırakılacak.