Trump’s Turkiye (Turkey) Reset Could Reshape U.S.-Türkiye Ties for Turkish Americans

Başkan Donald Trump’ın July 7, 2026 tarihinde Ankara’da ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı yaptırımların kaldırılması ve F-35 savaş uçağı satışlarının yeniden değerlendirilmesi hakkında yaptığı açıklamalar, Washington’ın yıllardır ciddi gerilimlerin yaşandığı ilişkilerde yeni bir sayfa açmaya çalıştığının bugüne kadarki en net işaretlerinden biri oldu. Ankara’daki NATO zirvesi sırasında Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile birlikte açıklama yapan Trump, yaptırımların kaldırılacağını ve Türkiye’nin F-35 programına olası dönüşünün değerlendirileceğini söyledi. Reuters görüşmedeki bu açıklamaları aktarırken, aynı etkinliği izleyen çeşitli haber kuruluşları da aynı şehirde, aynı tarihte ve aynı liderlerin katılımıyla yaşanan bu diplomatik anı benzer şekilde aktardı. (-sanctions-decide-on-selling-f35s-4779506?utm_source=openai))

Nihai Bir Anlaşma Değil, Bir İşaret

Şimdilik çıkarılacak en önemli sonuç, Trump’ın ifadelerinin siyasi nitelikte olduğu ve izlenecek yöne işaret ettiği, ancak henüz hayata geçirilmiş bir politika değişikliği anlamına gelmediğidir. Yaptırımlar, Türkiye’nin Rus yapımı bir hava savunma sistemi satın almasına bağlı olarak uygulanmıştı; F-35 anlaşmazlığı da iki NATO müttefiki arasındaki başlıca gerilim kaynaklarından biri olmayı sürdürüyordu. Reuters’ın July 7 tarihli haberinde Trump’ın yaptırımları kaldıracağı ve olası bir F-35 satışı hakkında karar vereceği belirtilirken, aynı görüşmeye ilişkin diğer haberlerde uçaklara erişimin yeniden sağlanmasını “kesinlikle değerlendireceği” aktarıldı. Bunlar önemli açılımlar olsa da henüz birer açılım olmaktan öteye geçmiş değiller. (-sanctions-decide-on-selling-f35s-4779506?utm_source=openai))

Açıklamaların yapıldığı ortam da içeriği kadar önemli. Ankara’daki NATO zirvesi, hem kişisel ilişkilerde hem de jeopolitik düzlemde yeni bir başlangıç için son derece görünür bir platform sundu. NATO’nun kendi zirve takvimi, ittifakın July 7–8, 2026 tarihlerinde Ankara’da toplandığını doğrularken, Türkiye hükümeti de zirveye Ankara’nın ev sahipliği yaptığını açıkladı. Trump ile Erdoğan arasındaki ikili görüşme, ittifakın bu geniş katılımlı buluşması sırasında gerçekleştiği için verilen mesaj iki hükümetin çok ötesinde yankı buldu.

Yaptırımlar Neden Temel Anlaşmazlık Konusu Hâline Geldi?

Trump’ın sözünü ettiği yaptırımlar keyfî değildi. Bu yaptırımlar, Türkiye’nin Rus S-400 hava savunma sistemini satın almasının ardından uygulanmıştı. Washington, bu adımın ittifak ve ABD askerî teknolojisi açısından ciddi güvenlik kaygıları yarattığını savunuyordu. ABD Kongre Araştırma Servisi’nin bir raporunda, Trump yönetiminin Türkiye’yi Temmuz 2019’da F-35 programından çıkardığı ve daha sonra yaptırım uyguladığı belirtiliyor. Bu geçmiş, F-35 meselesinin ABD ile Türkiye arasındaki daha geniş çaplı kopuşun neden hâlâ en belirgin simgelerinden biri olduğunu açıklıyor.

Daha önce yaşanan bu kopuş yalnızca sembolik değildi. Savunma iş birliğini, tedarik planlamasını ve ittifak içindeki güveni etkiledi. Hem CRS raporu hem de daha önce Kongre’de verilen ifadeler, F-35 programından çıkarılmayı ve yaptırımları Türkiye’nin S-400 alımı bağlamında ele alıyor. Böylece anlaşmazlığın temelinde, NATO’nun savunma yapısı içinde Rus ekipmanının bulunmasına ilişkin kaygıların yattığını vurguluyor. Başka bir deyişle, Trump’ın 7 Temmuz’daki açıklamaları, izlenen politikanın altında yatan gerekçeleri ortadan kaldırmıyor; bu politikanın yeniden değerlendirilmesi yönünde olası bir siyasi karara işaret ediyor.

Erdoğan’ın Uzun Süredir İzlediği Hedef ve NATO Bağlamı

Erdoğan uzun süredir F-35 programına geri dönmenin bir yolunu arıyor. Ankara’daki görüşmeye ilişkin Türk ve uluslararası basında yer alan haberlerde, Erdoğan’ın zirvenin Türkiye’nin savaş uçağı talebi açısından olumlu bir sonuç doğurabileceğine inandığı belirtildi. Anadolu, Erdoğan’ın Trump’ı Ankara’da karşıladığını ve zirveden F-35 konusunda olumlu bir karar çıkabileceğine inandığını söylediğini aktardı; ayrıca Trump’ın CAATSA yaptırımlarını kaldırma sözüne de yer verdi. Bu bilgiler, Reuters’ın haberinin ana hatlarıyla örtüşüyor ve iki liderin aynı çözüme kavuşmamış savunma anlaşmazlığını ele aldığına dair güveni pekiştiriyor.

NATO bağlamı da önemli, çünkü ilişkiler yalnızca ikili düzeyde yürümüyor. Türkiye bir NATO müttefiki ve zirve, savunma harcamaları, Ukrayna ve daha geniş çerçevede transatlantik güvenliğin gündemde olduğu bir dönemde müttefik ülkelerin liderlerini bir araya getirdi. Resmî zirve programı, devlet ve hükümet başkanlarının iki gün boyunca Ankara’da bir araya geldiğini gösteriyor; bu da Trump-Erdoğan görüşmesine jeopolitik açıdan ek bir ağırlık kazandırdı. Bu nedenle konu, tek bir açıklamanın ötesine geçiyor: ittifak yönetimi, yaptırım politikası ve savunma iş birliğinin kesişiminde yer alıyor.

İlişkilerde Yeni Bir Başlangıç Türk Amerikalılar İçin Ne Anlama Gelebilir?

Türk Amerikalılar için bu gelişmenin önemi soyut değil. ABD-Türkiye ilişkileri, politika yapıcıların, medyanın ve savunuculuk gruplarının Washington’da Türkiye’nin çıkarlarını nasıl ele aldığını şekillendiriyor. İlişkiler kötüleştiğinde yaptırımlar, insan hakları ve savunma satışları etrafındaki tartışmalar hızla sertleşebiliyor. Liderler kamuoyu önünde ilişkilerde yumuşama sinyali verdiğinde ise ikili iş birliği, toplumun sürece katılımı ve Türk Amerikan toplumunun kaygılarının siyasi gündemdeki görünürlüğü üzerine farklı bir tartışmaya alan açılıyor. Trump’ın açıklamaları bu sorunları çözmüyor, ancak tartışmanın tonunu değiştiriyor. (-sanctions-decide-on-selling-f35s-4779506?utm_source=openai))

Tondaki bu değişim önemli, çünkü Türk Amerikalılar ilişkilere çoğu zaman birbiriyle örtüşen çeşitli açılardan bakıyor: güvenlik, ticaret, ittifak siyaseti ve Türkiye’nin ABD’deki kamuoyu tartışmalarında nasıl algılandığı. Yaptırımların hafifletilmesi yalnızca hükümetler ve savunma şirketleri açısından değil, Türkiye’nin Kongre’de ve dış politikayı daha yakından takip eden seçmenler arasında nasıl ele alındığı açısından da önem taşıyacaktır. Reuters’ın haberi ile aynı July 7 görüşmesine ilişkin yerel ve uluslararası haberler, bu açıklamanın etkilerinin toplantı salonunun çok ötesine uzanabileceğini açıkça ortaya koyuyor. (-sanctions-decide-on-selling-f35s-4779506?utm_source=openai))

Bundan Sonra Atılması Gereken Adımlar

Beyaz Saray ilerlemek istese bile hukuki ve siyasi engeller varlığını koruyor. Yaptırımlar bir savunma tedariki kararına bağlı olarak uygulanmıştı ve somut bir değişikliğin ABD’nin ilgili kurumlarındaki süreçlerden geçmesi gerekecek. Reuters, bu adımın Kongrede güçlü bir direnişle karşılaşabileceğini belirtti. Anlaşmazlığın geçmişi de bunun nedenini ortaya koyuyor: F-35 meselesi; Rus sistemlerine ilişkin kaygılar, ittifak içindeki sistemlerin birlikte çalışabilirliği ve Türkiye’ye yeniden erişim sağlanmasının oluşturacağı emsal ile iç içe geçmiş durumda. (-he-is-ready-to-restore-access-to-f35-jets-nyt-reports-4778201?utm_source=openai))

Bu nedenle Trump’ın açıklamaları, tamamlanmış bir politika değişikliği olarak değil, diplomatik bir açılım olarak okunmalı. Bundan sonra atılacak adımlar, yönetimin bu mesajı resmî adımlarla destekleyip desteklemeyeceğini ya da bu çıkışın büyük ölçüde söylem düzeyinde kalıp kalmayacağını belirleyecek. Türk Amerikalılar ve ABD-Türkiye ilişkilerini takip edenler açısından bu ayrım önemli. İlişkilerde yeni bir başlangıcın kamuoyu önünde duyurulması anlamlıdır; ancak Kongrenin, kurumlar arası incelemelerin ve ittifak siyasetinin sınamalarını aşabilen bir yeni başlangıç çok daha büyük bir anlam taşıyacaktır. (-sanctions-decide-on-selling-f35s-4779506?utm_source=openai))

Yine de Ankara’da July 7 tarihinde yapılan görüşme, tam da süregelen çıkmazı kırdığı için önemliydi. Yaptırımlar ve F-35 anlaşmazlığı, yıllarca ilişkilerin ne kadar bozulduğunun göstergesi oldu. Trump’ın yaptırımların kaldırılmasını ve savaş uçakları konusunun yeniden değerlendirilmesini konuşmaya açık olması, dosyanın yeniden gündeme geldiğine işaret ediyor. Bunun kalıcı bir değişime dönüşüp dönüşmeyeceği, kameralar Ankara’dan ayrıldıktan sonra yaşanacaklara bağlı olacak. (-sanctions-decide-on-selling-f35s-4779506?utm_source=openai))